<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rdf:RDF xmlns:schema="https://schema.org/" xmlns:rdf="https://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"><schema:VisualArtwork><schema:image>/internal/media/dispatcher/214024/full</schema:image><schema:name>Militärdiplom des Ianuarius</schema:name><schema:dateCreated>18. Juli 139 n. Chr.</schema:dateCreated><schema:artMedium>Bronze</schema:artMedium><schema:description>Fragment der Tabella I, allseitig abgebrochen.

[Imp(erator) Caes(ar) divi Hadriani f(ilius) divi Traiani Parthici nep(os) divi Nervae pronep(os) T(itus) Aelius Hadrianus Antoninus Aug(ustus) Pius pontif(ex) max(imus) trib(unicia) pot(estate) II co(n)s(ul) II p(ater) p(atriae) peditibus et equitibus qui milit(averunt) in alis IV et c]oh(ortibus) VII q(uae) app(ellantur) (1) I Ulp(ia) [cont(ariorum (miliaria) et (2) - - - et (3) I Hispan(orum) Arvac]o(rum) et (4) III Aug(usta) Thr[ac(um) et (1) ? I Aelia (miliaria) sag(ittaria) et (2) ? II Alpinor(um) et (3) II]II vol(untariorum) et (4) I Thr(acum) [c(ivium) R(omanorum) et (5) ? V Call(aecorum) Lucens(ium) et (6) ? I Ulp(ia) Pan(noniorum) (miliaria) et (7) XVII]I vol(untariorum) c(ivium) R(omanorum) et sun[t in Pannonia superiore sub Ser]gio Paullo XX[V pluribusve stip(endiis) emer(itis) dimiss(is) ho]n(esta) miss(ione) quor[um nomina subscr(ipta) sunt ipsis liberis posterisq(ue) eorum civitatem dedit et conubium cum uxoribus quas tunc habuissent cum est civitas iis data aut si]q[ui caelibes essent cum iis quas postea duxi]ss(ent), dumtaxat sin[guli singulas]. A(nte) d(iem) XV K(alendas) Aug(ustas) [L(ucio) Minicio N]atale L(ucio) Claudio P[roculo] [alae I H]isp(aniorum) Arvacor(um) c[ui praeest] [ - - -]us Aemilian[us] ex decurione [- - -]io Domiti f(ilio) Ianu[ario], [- - - C]upiti fil(iae) Cupitae ux(ori), [- - -]io f(ilio) et Ianuari[o/-ae f(ilio/-ae)] [descript(um) et r]ecog(nitum) [e]x [tabula aerea quae fixa est Romae in muro post templum divi Aug(usti) ad Minervam]. (Komposittext aus Innen- und Außenseite)
 
»Der Imperator Caesar, Sohn des vergöttlichten Hadrian, Enkel des vergöttlichten Trajan, Sieger über die Parther, Urenkel des vergöttlichten Nerva, Titus Aelius Hadrianus Antoninus Augustus Pius (= Antoninus Pius), höchster Priester, Inhaber der Gewalt des Volkstribuns zum zweiten Mal, Konsul zum zweiten Mal, Vater des Vaterlandes, gab den Reitern und Fußsoldaten die in sechs Kavallerie- und sieben Infanterieeinheiten dienten, die genannt werden (1) (ala) I Ulp(ia) [cont(ariorum (miliaria) und (2) (ala) - - - und (3) (ala) I Hispan(orum) Arvac]o(rum) und (4) (ala) III Aug(usta) Thr[ac(um) und (1) (cohors) I Aelia (miliaria) sag(ittaria) und (2) (cohors) II Alpinor(um) und (3) (cohors) II]II vol(untariorum) und (4) (cohors) I Thr(acum) [c(ivium) R(omanorum) und (5) (cohors) V Call(aecorum) Lucens(ium) und (6) (cohors) I Ulp(ia) Pan(noniorum) (miliaria) und (7) (cohors) XVII]I vol(untariorum) c(ivium) R(omanorum), die in der Pannonia superior unter (dem Statthalter) Sergius Paullus stationiert sind, und 25 Jahre und mehr dienten, und ehrenvoll entlassen worden sind, deren Namen unten verzeichnet sind, ihnen selbst, den Kindern und deren Nachfolgern das Bürgerrecht sowie das Eherecht mit den Frauen, die sie zu der Zeit haben, als ihnen das Bürgerrecht verliehen worden ist, oder, falls sie ledig sind, mit denjenigen (Frauen), die sie später heiraten, und zwar nur jeder einzelne eine einzige. 15 Tage vor den Kalenden des August (18. Juli) unter den Konsuln Lucius Minicius Natalis und Claudius Proculus. Dem in der ala I Hisp(anorum) Arvacor(um), der vorstand -us Aemilianus, gedient habenden ehemaligen Dekurio - - - ius Ianuarius, Sohn des Domitus, und der - - - Cupita, Tochter des Cupitus, seiner Frau, und dem -ius, seinem Sohn, und Ianuarius/ia, seinem Sohn bzw. seiner Tochter. Abgeschrieben und überprüft von der Bronzetafel, die in Rom an der Mauer hinter dem Tempel des vergöttlichten Augustus bei Minerva angebracht ist.«
 
Ianuarius, dem dieses Militärdiplom gehörte, war decurio der ala I Hispanorum Arvacorum, einer Reitereinheit, die 139 n. Chr. weiter donauabwärts vermutlich in Celamantia/Iža-Leányvár stationiert war. Neben ihm bekamen auch seine Frau Cupita, sowie ein Sohn, von dessen Name nur mehr die Endung -ius erhalten ist, und ein weiteres Kind, das entweder Ianuarius oder Ianuaria hieß, das römische Bürgerrecht vom Kaiser Antoninus Pius verliehen. Durch Militärdiplome wie dieses werden uns die Namen der Hilfstruppen bekannt, die in einer Provinz, im vorliegenden Fall in der Pannonia superior, stationiert waren.
</schema:description><schema:artForm>Römische Archäologie – Militaria</schema:artForm><schema:url>https://online.landessammlungen-noe.at/objects/1306300/rdf</schema:url></schema:VisualArtwork><schema:VisualArtwork><schema:image>/internal/media/dispatcher/214025/full</schema:image><schema:name>Militärdiplom eines Soldaten der kaiserlichen Garde</schema:name><schema:dateCreated>238-244 n. Chr.</schema:dateCreated><schema:artMedium>Bronze</schema:artMedium><schema:description>Imp(erator) Caes(ar) M(arcus) Antonius Go[rdianus Pius] / Fel(ix) Aug(ustus) pont(ifex) max(imus) trib(unicia) p[ot(estate) + co(n)s(ul) + p(ater) p(atriae)] / nomina milit(um) qui milita[ver(unt) in cohortibus] / pr(aetoriis) Gordian(is) decem I I[I III IIII V VI VII VIII VIIII X / Pii]s Vindicibus qui pie et [fortiter militia functi / sunt ius] tribui conubi[i dumtaxat cum singulis / et primis u]xoribus ut [etiamsi peregrini iuris / feminas in matrimonio suo / iunxerint proinde liberos / tollant ac si ex duobus civibus / Romanis natos.]
 
»Imperator Caesar Marcus Antonius Gordianus (= Gordian III.), pflichtgetreuer, glücklicher Augustus, Inhaber der Gewalt des Volkstribuns zum ? Mal, Konsul zum ? Mal, Vater des Vaterlandes, ich gewährte den Namen der Soldaten, die in den zehn gordianischen Prätorianerkohorten I–X, den treuen und schützenden, treu und tapfer den Kriegsdienst abgeleistet haben, das Eherecht allerdings nur mit einer einzigen und zwar der ersten Ehefrau, sodass sie, auch wenn sie Frauen mit peregrinem Recht in die Ehe geführt haben, auf gleiche Art ihre Kinder aufziehen als wenn sie von zwei römischen Bürgern geboren wären.«

Gordian III. verlieh hier einem Soldaten der Prätorianerkohorte das conubium. Das römische Bürgerrecht besitzt ein Soldat der cohortes praetoriae, der Leibgarde des Kaisers, bereits, abgesehen davon, dass 212 n. Chr. alle freien Bürger des römischen Reiches unter Caracalla das römische Bürgerrecht bekamen. Der Name des Empfängers ist nicht mehr erhalten. Da das Stück möglicherweise in Carnuntum gefunden worden ist, ist es denkbar, dass der Besitzer des Diploms aus dieser Gegend stammte und nach seiner Entlassung nach Hause zurückkehrte. Seit der Reform der Prätorianergarde durch Lucius Septimius Severus werden die Soldaten aus den Provinzen rekrutiert. So können wir durch Inschriften auch Männer aus Carnuntum nachweisen, die in der Leibgarde des Kaisers dienten. Auf der Rückseite des Diploms sind von den sieben Zeugen die Namensreste von nur mehr vier Männern erhalten: Catullinus, Minicianus, Dolens und ein gewisser Ver- .
</schema:description><schema:artForm>Römische Archäologie – Militaria</schema:artForm><schema:url>https://online.landessammlungen-noe.at/objects/1306301/rdf</schema:url></schema:VisualArtwork></rdf:RDF>